Ngày 6-2-2009 các bác sĩ nhà
thương ”La Quieta” tỉnh Udine đông bắc Italia, đã bắt đầu giảm truyền thực phẩm
và nước uống cho cô Eluana Englaro, theo phán quyết của tòa kháng án Milano và
theo lời xin của ông Beppino Englaro thân phụ cô. Và cô Eluana đã qua đời tối
ngày 9-2-2009. Năm nay cô Eluana 39 tuổi và cô đã phải sống trong tình trạng
thực vật từ năm 1992 sau một tai nạn xe hơi.
Thực ra Eluana không bị hôn mê như báo chí vẫn tường thuật một cách không đúng.
Cô vẫn ngủ và thức dậy bình thường, vẫn biết nhưng không thể phản ứng và tự ăn
uống được, nên phải dùng máy chuyền thực phẩm và nước uống. Đây chỉ là việc
cung cấp thực phẩm bình thường, chứ không phải là việc bám víu vào các phương
pháp trị liệu đắt tiền tốn kém.
Năm 1999 ông Beppino thân phụ của cô đã làm đơn xin rút các ống chuyền thực
phẩm và nước uống để cho cô chết, nhưng bị tòa án tỉnh Lecco, nơi Eluana được săn sóc, khước từ. Tòa
kháng án Milano cũng khước từ đơn xin của ông. Lý do là vì ”ngưng chuyền thực
phẩm và nước uống là hủy bỏ bệnh nhân và thiếu sót đối với bổn phận sơ đẳng
nhất của các bổn phận săn sóc các người bệnh”.
Năm 2003 ông lại làm đơn lần nữa nhưng cũng bị tòa án tỉnh Lecco và tòa kháng án Milano từ chối, lý do
vì việc cung cấp thực phẩm và nước uống cho Eluana không phải là việc bám víu
vào việc trị liệu ngoại thường. Năm 2005 tòa hủy án cũng phán quyết không thể
chấp nhận lời xin của ông. Năm 2006 ông Beppino lại làm đơn lần nữa, nhưng tòa
án tỉnh Lecco
và tòa kháng án Milano cũng từ chối. Ngày 16 tháng 10 năm 2007 tòa hủy án dành
quyền quyết định cho tòa kháng án Milano, và cho rằng quan tòa có thể quyết
định cho phép ngưng chuyền thực phẩm và nước uống cho Eluana, nếu tình trạng
thực vật không thể phục hồi được và nếu trong thời còn khỏe mạnh sáng suốt
Eluana đã không muốn được trị liệu như vậy.
Trong một khóa họp khẩn cấp Hội đồng bộ trưởng đã thông qua một sắc luật cấm
ngưng chuyền nước và thực phẩm cho bệnh nhân. Nhưng tổng thống Napolitano từ
chối ký nhận sắc luật này. Hội đồng bộ trưởng đã biến sắc luật thành một dự
luật để quốc hội thảo luận và thông qua nội trong ba ngày.
Trong khi đó thì nhiều Giám Mục đã mạnh mẽ lên án quyết định ngưng cung cấp
thực phẩm và nước uống và mời gọi tín hữu cầu nguyện xin Chúa soi sáng cho các
giới hữu trách. Nhiều thành viên các phong trào bảo vệ sự sống và tín hữu đã tụ
tập nhau trước nhà thương La Quieta để biểu tình lần hạt Mân Côi phản đối hành
động giết người này. Hơn 700 bác sĩ đã ký vào lời kêu gọi phản đối sự kiện các
nhà thương để cho bệnh nhân chết đói chết khát.
Sau đây chúng tôi xin gửi tới qúy vị và các bạn bài phỏng vấn bà bác sĩ Sylvie
Menard, 61 tuổi có chồng người Ý, và sống tại Italia từ năm 1969. Bác Sĩ Sylvie
đã học y khoa tại đại học Sorbonne và là giám đốc khu vực thử nghiệm ung thư
của Học Viện Ung Thư Milano. Bà chuyên nghiên cứu về bệnh ung thư vú và sinh
học ung thư, và vẫn chủ trương phải giúp các bệnh nhân nan y tự tử và phổ biến
di chúc sinh học. Nhưng năm 2004 khi biết mình bị bệnh ung thư tủy xương, và
phải trải qua thời gian xuống tinh thần, bà nhất quyết chiến đấu để sống còn và
thay đổi hẳn quan niệm. Bệnh tật đã khiến cho bà duyệt xét rất nhiều quan điểm
sai lầm của mình, chẳng hạn như trước đây bà vẫn cho rằng bệnh xuống tinh thần
không do các loại thuốc hóa chất gây ra, nhưng do lỗi của các đương sự. Bà mới
cho xuất bản cuốn sách tựa đề ”Có thể chữa trị được” kể lại kinh nghiệm là bác
sĩ chuyên về bệnh ung thư, bị ung thư, khước từ trợ tự và chiến đấu bảo vệ sự
sống. Bà cũng đã xé di chúc sinh học đã viết trước khi bị bệnh. Theo bà giết
người êm dịu hay trợ tử chỉ là sự trốn chạy của những người lành mành.
Hỏi: Thưa bác sĩ
Menard, cái gì đã thay đổi trong cuộc sống của bác sĩ, khi bác sĩ biết mình bị
bệnh ung thư tủy xương?
Đáp: Tất cả đều thay
đổi. Ban đầu tôi nhìn mình trong gương và không muốn tin rằng mình bị ung thư
tủy xương. Nhưng sau nhiều khổ đau tôi đã thay đổi các xác tín của mình đối với
sự sống và cái chết. Trước kia tôi đã luôn luôn chấp nhận di chúc sinh học về
việc giết người êm dịu. Tôi cũng đã viết một di chúc sinh học cho chính mình,
nhưng tôi đã xé bỏ nó đi, vì tôi không muốn nó được dùng một cách không thích
hợp. Tôi không muốn chết, tôi muốn sống cho tới giây phút cuối cùng. Và tôi tin
rằng khoa học phải giúp chữa cho tôi lành bệnh.
Hỏi: Cả khi cuộc sống
là bệnh nhân của bác sĩ không đáng sống?
Đáp: Đối với tôi thật
là sai lầm khi nói tới cuộc sống toàn vẹn hay cái chết xứng đáng. Đó là các ý
niệm do những người lành mạnh đưa ra. Các người có bệnh thì không nghĩ như thế.
Vì vậy theo tôi nếu muốn đưa ra một đạo luật liên quan tới di chúc sinh học,
thì cần phải biết lắng nghe ý kiến của các bệnh nhân và cần có sự tham dự của
họ. Sự sống luôn luôn xứng đáng.
Sự thật mà người ta muốn che đậy là một điều khác: tại Italia các bệnh nhân nan
y vào giai đoạn cuối đời và gia đình họ thường bị bỏ rơi một mình đối phó với
tình trạng này, và chúng ta chạy theo kiểu chữa trị bằng cách cho thuốc chống
đau. Chắc chắn là nếu bạn dự phóng một kết thúc đau đớn, một cuộc hấp hối đau
đớn cho một người khỏe mạnh, thì họ khẳng định ngay rằng họ thích cái chết êm
dịu hơn. Nhưng trong một nước văn minh thực sự thì có các lựa chọn khác. Nếu
một người bị rơi vào trình trạng trầm kha, thì họ muốn tự tử, và theo tôi giúp
họ tự tử, đẩy họ ngã xuống thảm không phải là điều phù hợp với luân lý đạo đức.
Hỏi: Thưa bác sĩ, cũng có người lấy cớ là không nên bám víu
vào các phương pháp trị liệu, bằng mọi cách, bác sĩ nghĩ sao?
Đáp: Trong 40 năm làm
việc như là bác sĩ và lắng nghe các kinh nghiệm của các đồng nghiệp, thì tôi
xác tín rằng không có việc bám víu vào việc chữa trị. Đây cũng lại là một vấn
đề do những người khỏe mạnh đưa ra. Chính các gia đình và người bệnh vào giai
đoạn cuối đời xin đừng ngưng các phương pháp chữa trị, và họ hy vọng là kiểu
chữa trị tới là kiểu chữa trị đúng đắn. Không có ai chấp nhận nghe nói rằng
không còn có thể làm gì được nữa cả.
Hỏi: Một đàng là sự cô đơn của gia đình các bệnh nhân, đàng
khác là sự chậm trễ của việc nghiên cứu. Nhưng mà đây đâu có phải là tình trạng
của các người sống tình trạng thực vật, có đúng thế không thưa bác sĩ?
Đáp: Đúng vậy. Tôi
không phải là một chuyên viên, tôi chỉ là một nhà nghiên cứu, vì thế tôi chỉ
tin nơi các dữ kiện. Trước hết khoa học còn biết qúa ít về tình trạng thực vật.
Y khoa biết ít, hay hầu như không biết gì cả về tình trạng này, vì nó không
phải là một lãnh vực lôi cuốn dịch vụ tìm ngân qũy của y tế. Do đó có rất nhiều
thông tin sai lầm. Chỉ cần đọc những gì báo chí viết về trường hợp của chị
Eluana thì đủ biết.
Một vài phương tiện truyền thông định nghĩa tình trạng của chị Eluana là ”hôn
mê thực vật”: đây là một tình trạng không có. Chị Eluana sống không cần máy
móc, và chị cũng không phải là bệnh nhân đang ở trong giai đoạn cuối đời. Vì
khoa học không biết được tình trạng ý thức của chị, nên thắc mắc tại sao việc
giết một phụ nữ lại đã trở thành đấu chỉ chứng minh cho thấy rằng Italia là một
nước văn minh? Nếu có các nghi ngờ về sự sống của chị ta, thì giết chị ta đi
đâu có giải quyết được vấn đề.
Hỏi: Như thế phải
lượng định tình trạng này như thế nào thưa bac sĩ?
Đáp: Đây là trường hợp
của một người cha cô đơn, và được vài bác sĩ thuyết phục xác tín rằng cuộc sống
con gái ông đang sống không phải là cuộc sống. Nhưng mà tim của chị Eluana đập
và chị thở bình thường. Làm sao một khoa học gia, một bác sĩ lại có thể khẳng
định chị ta không sống và không đau đớn, nếu người ta ngưng chuyền thực phẩm
cho chị được? Các nữ tu dòng Chúa Thương Xót tỉnh Lecco bắc Italia, đã trợ giúp
săn sóc Eluana trong bao nhiêu năm trời nay, tuy không có bằng tiến sĩ y khoa,
nhưng các chị không hề nghi ngờ rằng Eluana sống. Thế rồi còn có sự mâu thuẫn
khác nữa: đó là cách đây ít lâu người ta nói rằng chị Eluana đã có các vấn đề
nghiêm trọng và có nguy cơ bị chết. Vậy tại sao người ta lại đã để cho chị được
săn sóc làm gì?
Hỏi: Bác sĩ Defanti đã định nghĩa rằng việc bỏ cung cấp thực
phẩm và nước uống là một cái chết rất êm ái, bác sĩ nghĩ sao?
Đáp: Ông ta là bác sĩ
đã quyết định bắt đầu giảm việc cung cấp thực phẩm và nước uống từ ngày mùng 6
tháng 2, và đó lại càng là một hành động tàn ác hơn nữa. Tôi tự hỏi ông ấy biết
gì về điều đó, chắc chắn là ông ta đã không bao giờ nói chuyện với các bệnh
nhân này. Nếu ông sai lầm và các bệnh nhân này có các cảm giác, thì qúy vị có
thể tưởng tượng chị Eluana đau đớn đến thế nào, khi họ cất ống chuyền thực phẩm
và nước uống, và chị ấy sẽ phải chết đói chết khát trong 15 ngày.
Hỏi: Có lẽ chị Eluana
đã nói với người thân và bạn bè rằng chị ấy thích chết hơn là sống tình trạng
thực vật, thì sao thưa bác sĩ...
Đáp: Có thể. Nhưng ai
chắc chắn được rằng cả trong tình trạng thực vật này nữa, bệnh nhân đã thay đổi
ý kiến và muốn sống, chứ không muốn chết. Khoa học không cống hiến cho chúng ta
sự chắc chắn nào cả.
Hỏi: Trường hợp này
của chị Eluana khiến cho nước Italia gặp nguy cơ nào thưa bác sĩ?
Đáp: Nó mở đường cho
cái chết của 2.500 bệnh nhân hiện đang sống trong tình trạng thực vật như chị
Eluana. Đó là chưa kể đến các bệnh nhân của chứng lão hóa Alzheimer, và các
người già cuồng trí. Thật vậy sẽ có các người thân của họ và các bác sĩ đưa ra
vấn nạn tại sao họ phải tiếp tục sống nếu chị Eluana đã chết. Rồi sẽ có người
bị cám dỗ loại bỏ cả những người không lành mạnh và toàn vẹn, kể cả các trẻ sơ
sinh.
Hỏi: Nghĩa là theo
bác sĩ nó có nguy cơ dấy lên cả một làn sóng chết chóc?
Đáp: Đúng vậy. Không kể
sự kiện đây là một sứ điệp văn hóa giả dối và xúc phạm tới các bệnh nhân sống
trong tình trạng thực vật và gia đình họ đang đau khổ và đã hy sinh rất nhiều
vì tình yêu thương đối với các người thân của họ. Một cách cụ thể khi giết các
bệnh nhân này là chúng ta đang nói với họ rằng tất cả những điều đó là vô ích,
rằng người thân của họ đang sống một cuộc sống không xứng đáng. Nền văn hóa
chết chóc này khiến cho tôi sợ hãi, vì nó khước từ bệnh nhân bị coi là khác
biệt, và cho người khỏe mạnh quyền quyết định ai có thể sống, ai phải chết.
Hỏi: Thưa bác sĩ
Menard, bác sĩ có tin vào Thiên Chúa không?
Đáp: Không, tôi đã có
nền giáo dục công giáo, nhưng tôi đã không thành công trong việc giao hòa lòng
tin với khoa học. Từ khi bị bệnh ung thư tôi ước ao tin vào Thiên Chúa, có lẽ
Ngài sẽ giúp tôi. Từ câu chuyện liên quan tới chị Eluana xem ra chỉ có các tín
hữu công giáo là bảo vệ sự sống thôi, còn những người không tin và những người
chủ trương đời lại ủng hộ cái chết. Trái lại không được như thế, vì sự sống là
một quyền phải được tất cả mọi người bảo vệ.
(Avvenire 6-2-2009) - Linh Tiến Khải -
Vietvatican.net